Жаңалықтар Абайдың құжаттарға қойған қолы

Абайдың құжаттарға қойған қолы

Хәкім Абайдың поэзиясы мен қоғамдық қызметін ажыратып қарау мүмкін емес. Өйткені өлең – өз дәуірінің айнасы, ақынның тұтастай ғұмырымен сабақтасып тұратын құбылыс. Абай ел билеу ісіне белсене араласып, болыстық қызметке бірнеше рет сайланғанын білеміз. Толғырақ айтсақ, 1866 жылы және 1872-1874 жылдары Күшік-Тобықты елінің болысы, 1876-1878 жылдары Қоңыр-Көкше елінің болысы, 1893 […]

Кітапхана МАҒЖАННЫҢ РЕАЛИСТІК КӨЗҚАРАСЫ ЖӘНЕ ТҮРКІЛЕР ТАҚЫРЫБЫН ЖЫРЛАУЫ

МАҒЖАННЫҢ РЕАЛИСТІК КӨЗҚАРАСЫ ЖӘНЕ ТҮРКІЛЕР ТАҚЫРЫБЫН ЖЫРЛАУЫ

Мағжанның түрік тақырыбын жырлауы, қазақтың түп тарихыніздеп ел тарихын терең түсіндіру еді. Тек бір ғана «Түркістан» өлеңі арқылы тарихидаму жолдарымызбен, ел сыйлаған батырларымызбен, хандарымызбен, Ұлықбектей ғалымдарымызбен таныстыруды мақсат еткенін өлеңдерін талдай отырып дәлелдеу. Мағжанның шығармаларындағы символизм шетел әдебиетінің ақын жазушыларының шығармашылығымен байланыстырылады.

Руханият Серік ҚАПШЫҚБАЙҰЛЫ: Алшақ мүйіз ақ серке

Серік ҚАПШЫҚБАЙҰЛЫ: Алшақ мүйіз ақ серке

«Баяғырақта» деп бастайды да, үлкендер өткен өмір, кешкен күнінің бір парасына ойысатын.  Ойысып қайда барады, әйтеуір тірлік тынысы,  уақыт өлкесінде аяңдатады әңгімені. Басқаның не біліп жүргенін қайдам, аңғал, парыгөйсіз түйсіктер төңірегінде жүріп, үлкендердің жуан ортасынан шыққанымды сезбеппін. Барлығы байырғы өмірдің, тірлік ишаратының  ықпалы болар. Десе де, бүгін бір ойдың пұшпағын […]

Шежіре Рашид Каренов: «Керей» тайпасының этникалық шығу тегі жəне шежіресі

Рашид Каренов: «Керей» тайпасының этникалық шығу тегі жəне шежіресі

Қазақ халқының құрамындағы тайпалардың бірі — Керейлер екі үлкен этникалық бірлестіктен: Ашамалы Керей, Абақ Керейден тұрады. Ғылыми əдебиеттерде осы атаулардың төркіні туралы айтылған пікірлер аз емес.

Керейлер тарихындағы елеулі мəселе — ол Қазақ халқы құрамындағы Керейлер мен Керейттердің арақатынасына байланысты əр түрлі көзқарастардың орын алулары дер едік. Бұл екеуін бір тайпа ретінде қарастыратын ғалымдар арасында Н.А.Аристов, В.В.Бартольд, М.Тынышбаев, Р.Г.Кузеев, М.Мұқанов бар. Сонымен қатар оларды екі бөлек тайпа ретінде қарастыратын ғалымдар да бар екендігін айта кеткен жөн. Олардың қатарына мысал үшін Х.Ховорс, Грумм-Гржимайло жатады. Шындығына көшсек, «Керей» этнонимімен «Керейт» этнонимінің арасында елеулі алшақтық жоқ.

Соңғы жазбалар

МАҒЖАННЫҢ РЕАЛИСТІК КӨЗҚАРАСЫ ЖӘНЕ ТҮРКІЛЕР ТАҚЫРЫБЫН ЖЫРЛАУЫ
Кітапхана

МАҒЖАННЫҢ РЕАЛИСТІК КӨЗҚАРАСЫ ЖӘНЕ ТҮРКІЛЕР ТАҚЫРЫБЫН ЖЫРЛАУЫ

Мағжанның түрік тақырыбын жырлауы, қазақтың түп тарихыніздеп ел тарихын терең түсіндіру еді. Тек бір ғана «Түркістан» өлеңі арқылы тарихидаму жолдарымызбен, ел сыйлаған батырларымызбен, хандарымызбен, Ұлықбектей ғалымдарымызбен таныстыруды мақсат еткенін өлеңдерін талдай отырып дәлелдеу. Мағжанның шығармаларындағы символизм шетел әдебиетінің ақын жазушыларының шығармашылығымен байланыстырылады.

АБАЙДЫҢ ҚЫТАЙДАҒЫ XX ҒАСЫР ҚАЗАҚ ӘДЕБИЕТІНЕ ЫҚПАЛЫ
Білім

АБАЙДЫҢ ҚЫТАЙДАҒЫ XX ҒАСЫР ҚАЗАҚ ӘДЕБИЕТІНЕ ЫҚПАЛЫ

«Абай- қазақтың жаңа реалистік жазбаша поэзиясының, әдебиетінің негізін салды. Абайдың ақындық дарыны аса қуатты және сан қырлы. Ол-керемет суреткер ақын және сыршыл лириканың сирек кездесетін шебері. Сонымен бірге біз Абайды ойшыл ақын дейміз. Мұны алдымен ақынның өмір құбылыстарын терең толғау жағы басым келетін өлеңдеріне қатысты айтсақ, сонымен қатар өмір, адам […]

Рашид Каренов: «Керей» тайпасының этникалық шығу тегі жəне шежіресі
Шежіре

Рашид Каренов: «Керей» тайпасының этникалық шығу тегі жəне шежіресі

Қазақ халқының құрамындағы тайпалардың бірі — Керейлер екі үлкен этникалық бірлестіктен: Ашамалы Керей, Абақ Керейден тұрады. Ғылыми əдебиеттерде осы атаулардың төркіні туралы айтылған пікірлер аз емес.

Керейлер тарихындағы елеулі мəселе — ол Қазақ халқы құрамындағы Керейлер мен Керейттердің арақатынасына байланысты əр түрлі көзқарастардың орын алулары дер едік. Бұл екеуін бір тайпа ретінде қарастыратын ғалымдар арасында Н.А.Аристов, В.В.Бартольд, М.Тынышбаев, Р.Г.Кузеев, М.Мұқанов бар. Сонымен қатар оларды екі бөлек тайпа ретінде қарастыратын ғалымдар да бар екендігін айта кеткен жөн. Олардың қатарына мысал үшін Х.Ховорс, Грумм-Гржимайло жатады. Шындығына көшсек, «Керей» этнонимімен «Керейт» этнонимінің арасында елеулі алшақтық жоқ.

Қайта оралмас Қажытай (видео)
Бейнематериалдар

Қайта оралмас Қажытай (видео)

Серік ҚАПШЫҚБАЙҰЛЫ: Алшақ мүйіз ақ серке
Руханият

Серік ҚАПШЫҚБАЙҰЛЫ: Алшақ мүйіз ақ серке

«Баяғырақта» деп бастайды да, үлкендер өткен өмір, кешкен күнінің бір парасына ойысатын.  Ойысып қайда барады, әйтеуір тірлік тынысы,  уақыт өлкесінде аяңдатады әңгімені. Басқаның не біліп жүргенін қайдам, аңғал, парыгөйсіз түйсіктер төңірегінде жүріп, үлкендердің жуан ортасынан шыққанымды сезбеппін. Барлығы байырғы өмірдің, тірлік ишаратының  ықпалы болар. Десе де, бүгін бір ойдың пұшпағын […]

Шаймұрат Қамзаұлы: ҚАМШЫГЕР (Әңгіме)
Кітапхана

Шаймұрат Қамзаұлы: ҚАМШЫГЕР (Әңгіме)

  Қамшыгер (Әңгіме) Алты таспа бұзау тіс,  Былжырамай аттан түс!   − Халық тәмсілі    Үдіре көшкен ауыл күн еңкейе көкөзектің бойындағы көк шалғынға іліне итарқа мен ұраңқайларын тігісті. Мал мамырлап, малшы дем алып, балалар:  «Ауыл-ауыл»,  «Күрке-күрке» дейтін ойындарын ойнап жадырап жазылып жатқанда, сауыт киіп, қылыш асынған оншақты адам бір топ […]

Бохийн Бааст: Алтайдың көк дөнені (әңгіме)
Алтай аңызы / Руханият

Бохийн Бааст: Алтайдың көк дөнені (әңгіме)

«Сіздің қобызбен тартқаныңыз Жәнібектің көк аты туралы ма?  » – Деп сұрадым. «Я, бырақ оның атауы – Алтайдың көк дөнені. «Тамаша ат екен» . Гецелжав аға шай қайнатуға кірісті. Менің түсімдегі ат пен алтайдың көк дөнені екеуінің тағдыры ұқсас екендігін айттым. «Сенің түсің аян беріп тұр. Сен есейгенде белгілі адам боласың»,-деді Гецелжав аға.  

Елдес ОРДА: Биыл Көгедай ордасының дербес әкімшілік билігі жойылғанына 100 жыл
Шежіре

Елдес ОРДА: Биыл Көгедай ордасының дербес әкімшілік билігі жойылғанына 100 жыл

Биыл Алтай өлкесінің Шыңжаң (Синьцзян) провинциясына өз еркінен тыс қосылғанына 100 жыл толып отыр. (1920-2020) 1920- жылға дейін Синьцзян мәселесіне Алтай өлкесі қамтылмайтын-ды. Алтай өлкесі 130 жылдай орталық үкіметке жеке қарап келді де, 1919-1920 жж арасындағы ішкі-сыртқы саяси һәм гео-стратегиялық мәселелерге байланысты жеке өлке статусы біржолата жойылған еді. Синьцзян губернаторы Яң-ның қолқа салуымен Алтай өлкесі Синьцзян провинциясының қарауына өтті.

Талапбек АЗАНБАЙ: ҚАН БАЗАРДА ҚАРА НАР(Баллада)
Кітапхана

Талапбек АЗАНБАЙ: ҚАН БАЗАРДА ҚАРА НАР(Баллада)

Жүретұғын көшкенде иесі артып, Машинаңнан қазақтың түйесі артық. Қан базарда сойылған бұл түліктің, Бізді бір күн жүрмесін киесі атып.   Құт бар сенде, жоқ бырақ сана дарын, Қу тірліктің кім білген жараларын. Қандай қыйын жолыңда жүк қалмаған, Қара жердің қайығы ең , қара нарым.   Бірге туған ұлтыммен егізбе едің, […]

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ: Қасиетті сапардан қалған мұра
Шежіре

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ: Қасиетті сапардан қалған мұра

Мына фотоның тарихы естіген адамды ынтық­тырары хақ. Мұнда төрт адамның сол жақ шетінде отырған ұлты түрік Мехмет Гүл дейтін ыстанбұлдық кәсіпкер екен. Одан кейінгі басына қозы терісінен тігілген сеңсең тымақ киген жағалы палтолы адам – Жанымхан Тілеубайұлы. Бұл кісі 1888 жылы Шыңжаң-Алтай өлкесінде туған. 1945 жылдары Шығыс Түркістан жұмқыриятының қаржы министрі болған. 1952 жылы Үрімші қаласында атылған. Ал оң жақта шетте отырған қияқ мұрты сұсты адам – Қапан Жәңгірұлы. Бұл жігіт Жанымханның аталас ағайыны. Артқы жақта түрегеп тұрған бозбала – түркиялық қазақ ақсақалы, Дүниежүзі қазақтары қaуымдaстығының Төрaлқa мүшесi болған, «Парасат» орденінің иегері – Дәлелxaн Жaнымxaнұлы Жaнaлтaй. Дәкең 1922 жылы Шыңжаң-Aлтaй жерінде дүниеге келіп, 2012 жылы Түркияда дүниеден өтті.